Thông tin Y tế mới nhất
Những nghiên cứu mới từ Trường Y Harvard cho thấy AI đang hỗ trợ mạnh mẽ hoạt động cấp cứu, giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và đưa ra quyết định điều trị hơn. Tuy vậy, công nghệ này chưa thể thay thế bác sĩ.
- Vai trò vitamin và khoáng chất thiết yếu đối với sự phát triển trẻ em
- Triệu chứng nhiễm ký sinh trùng mà mọi người nên biết
AI cho thấy khả năng hỗ trợ bác sĩ trong các tình huống cấp cứu phức tạp
Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều thay đổi lớn trong lĩnh vực y tế, đặc biệt ở môi trường cấp cứu vốn đòi hỏi tốc độ xử lý và độ chính xác rất cao. Nghiên cứu từ Trường Y Harvard cho thấy AI có thể đưa ra chẩn đoán chính xác hơn cả những bác sĩ giàu kinh nghiệm trong một số tình huống thực tế. Điều này được xem là tín hiệu quan trọng cho thấy công nghệ đang dần trở thành công cụ hỗ trợ chuyên môn hiệu quả cho ngành y hiện đại. Trong bối cảnh đào tạo nhân lực y tế ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, nhiều chuyên gia cũng nhận định sinh viên theo học Cao đẳng Điều Dưỡng cần sớm tiếp cận kỹ năng số để thích nghi với môi trường khám chữa bệnh tương lai.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science do đội ngũ bác sĩ và nhà khoa học máy tính tại Trường Y Harvard cùng Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess thực hiện. Nhóm nghiên cứu tiến hành thử nghiệm với 76 bệnh nhân nhập khoa cấp cứu và so sánh kết quả chẩn đoán giữa hai bác sĩ nội khoa trực tiếp thăm khám với các mô hình AI gồm o1 và GPT-4o của OpenAI. Toàn bộ kết quả được đánh giá bởi một nhóm bác sĩ độc lập và không biết đâu là kết quả từ con người hay máy móc nhằm bảo đảm tính khách quan trong quá trình đối chiếu dữ liệu.
Kết quả thử nghiệm cho thấy mô hình o1 đặc biệt nổi bật ở giai đoạn phân loại cấp cứu ban đầu, khi thông tin về bệnh nhân còn hạn chế nhưng lại yêu cầu quyết định nhanh và chính xác. AI đạt tỷ lệ chẩn đoán chính xác hoặc gần chính xác trong 67% trường hợp, trong khi hai bác sĩ tham gia thử nghiệm đạt lần lượt 55% và 50%. Những số liệu này cho thấy AI có tiềm năng trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong hoạt động sàng lọc và đánh giá bệnh nhân tại các khoa cấp cứu đông áp lực hiện nay.
Nghiên cứu khẳng định AI chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của bác sĩ
Dù kết quả nghiên cứu mang lại nhiều kỳ vọng, các nhà khoa học vẫn khẳng định AI chưa đủ khả năng thay thế con người trong những quyết định điều trị quan trọng. Theo các chuyên gia, hoạt động khám chữa bệnh không chỉ dựa trên dữ liệu mà còn liên quan đến kinh nghiệm lâm sàng, khả năng giao tiếp và yếu tố tâm lý của bệnh nhân. Đây đều là những khía cạnh mà công nghệ hiện chưa thể tái hiện đầy đủ như con người. Với các nhóm ngành đào tạo thực hành y khoa hiện nay, nhiều giảng viên cho rằng sinh viên theo học Cao đẳng Y sĩ đa khoa cần được đào tạo song song cả kỹ năng chuyên môn lẫn năng lực sử dụng công nghệ để đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp mới.
Tiến sĩ Adam Rodman, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết hiện chưa có khung pháp lý rõ ràng liên quan đến trách nhiệm giải trình đối với các chẩn đoán từ AI. Ông nhấn mạnh rằng trong những quyết định mang tính sống còn, bệnh nhân vẫn mong muốn được bác sĩ trực tiếp đồng hành và giải thích hướng điều trị. Điều này cho thấy vai trò của con người trong y học vẫn giữ vị trí trung tâm, còn AI nên được xem là công cụ hỗ trợ nhằm giảm áp lực và tăng độ chính xác cho đội ngũ bác sĩ.
Bên cạnh những kết quả tích cực, nghiên cứu cũng vấp phải nhiều ý kiến phản biện từ giới chuyên môn. Theo bác sĩ cấp cứu Kristen Panthagani, nghiên cứu chỉ so sánh AI với bác sĩ nội khoa chứ chưa đối chiếu với bác sĩ chuyên khoa cấp cứu thực thụ. Bà cho rằng nhiệm vụ quan trọng nhất của bác sĩ cấp cứu là đánh giá xem bệnh nhân có đang rơi vào tình trạng đe dọa tính mạng hay không, thay vì chỉ xác định chẩn đoán bệnh. Những tranh luận này cho thấy việc ứng dụng AI trong y tế vẫn cần thêm thời gian kiểm chứng trước khi triển khai rộng rãi trong thực tế điều trị.
AI vẫn còn nhiều giới hạn trong xử lý dữ liệu y khoa thực tế
Dù đạt kết quả khả quan ở việc xử lý dữ liệu văn bản, AI hiện vẫn tồn tại không ít hạn chế khi tiếp cận những dạng thông tin phức tạp hơn trong y khoa. Các chuyên gia nhận định khả năng phân tích hình ảnh X-quang, siêu âm hay dữ liệu lâm sàng trực tiếp của AI vẫn chưa thể đạt mức tương đương với bác sĩ có kinh nghiệm thực tế. Điều này cho thấy công nghệ hiện chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ phân tích và gợi ý thay vì thay thế hoàn toàn quá trình khám chữa bệnh truyền thống.
Nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng các mô hình AI trong thử nghiệm được tiếp cận cùng lượng thông tin bệnh án điện tử giống như bác sĩ mà không có bất kỳ bước xử lý ưu tiên dữ liệu nào. Arjun Manrai, trưởng phòng thí nghiệm AI tại Trường Y Harvard, cho biết mô hình đã vượt qua nhiều tiêu chuẩn đánh giá hiện có và tạo ra kết quả nổi bật hơn các hệ thống trước đây. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận công nghệ vẫn cần được tiếp tục kiểm nghiệm trong nhiều bối cảnh lâm sàng khác nhau để bảo đảm độ an toàn trước khi ứng dụng rộng rãi trong bệnh viện.
Trong xu hướng chuyển đổi số của ngành y, nhiều cơ sở đào tạo cũng bắt đầu chú trọng hơn đến việc kết hợp công nghệ với đào tạo chuyên môn cho sinh viên. Trường Đại học Lương Thế Vinh hiện mở rộng nhiều chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực y tế trong giai đoạn mới. Nhà trường đồng thời tăng cường định hướng thực hành và tiếp cận công nghệ hiện đại để sinh viên có thêm cơ hội thích nghi với môi trường khám chữa bệnh ứng dụng AI trong tương lai. Điều này được xem là bước đi cần thiết khi ngành y đang dần thay đổi dưới tác động mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.
