Ngưng thở khi ngủ chỉ là một tình trạng gây phiền toái và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, nghiên cứu đã chỉ ra rằng nó có thể liên quan đến nhiều biến chứng sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm nguy cơ đột tử.
Ngưng thở khi ngủ là gì?
Bác sĩ tại các trường Cao đẳng Y Dược Hà Nội chia sẻ: Ngưng thở khi ngủ là hiện tượng ngừng thở tạm thời trong khi ngủ do đường hô hấp trên bị tắc nghẽn. Mỗi lần ngừng thở có thể kéo dài từ vài giây đến một phút hoặc hơn, và có thể xảy ra hàng chục đến hàng trăm lần trong một đêm. Những người bị OSA thường không nhận thức được tình trạng của mình, nhưng các triệu chứng thường bao gồm ngáy to, mệt mỏi ban ngày, và cảm giác nghẹt thở khi thức dậy.
Nguyên nhân của ngưng thở khi ngủ
Nguyên nhân chính của ngưng thở khi ngủ là do đường hô hấp trên bị tắc nghẽn. Các yếu tố nguy cơ bao gồm:
- Béo phì: Mỡ thừa xung quanh cổ có thể gây áp lực lên đường hô hấp.
- Cấu trúc đường hô hấp: Các yếu tố như amidan lớn, vòm miệng thấp hoặc lưỡi to cũng có thể gây tắc nghẽn.
- Tuổi tác: Người cao tuổi có nguy cơ cao hơn bị ngưng thở khi ngủ.
- Giới tính: Nam giới có nguy cơ cao hơn phụ nữ.
- Sử dụng chất kích thích: Rượu và thuốc an thần có thể làm giãn cơ vùng họng và làm tăng nguy cơ ngưng thở.
Nguy cơ đột tử do ngưng thở khi ngủ
Theo mục kiến thức y học tổng hợp, ngưng thở khi ngủ không chỉ gây khó chịu mà còn có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Một trong những nguy cơ nghiêm trọng nhất là đột tử. Dưới đây là một số cơ chế có thể dẫn đến đột tử ở người bị OSA:
- Nguy cơ tim mạch
Ngưng thở khi ngủ liên quan mật thiết đến các bệnh tim mạch, bao gồm cao huyết áp, bệnh mạch vành, và suy tim. Khi đường hô hấp bị tắc nghẽn, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để lấy oxy, dẫn đến căng thẳng cho tim. Sự giảm oxy máu (hypoxemia) lặp đi lặp lại có thể gây ra:
- Loạn nhịp tim: Ngưng thở khi ngủ có thể dẫn đến loạn nhịp tim, bao gồm rung nhĩ và nhịp tim nhanh.
- Đột quỵ: OSA là một yếu tố nguy cơ của đột quỵ, do tình trạng giảm oxy máu và tăng huyết áp.
- Cơn đau tim: Sự giảm oxy máu và căng thẳng tim liên tục có thể dẫn đến cơn đau tim, đặc biệt là vào ban đêm khi nguy cơ cao hơn.
- Tăng nguy cơ tai nạn
Người bị OSA thường cảm thấy mệt mỏi ban ngày và có nguy cơ cao bị tai nạn giao thông hoặc tai nạn lao động do thiếu ngủ và giảm khả năng tập trung.
- Biến chứng hệ thần kinh
Dược sĩ Cao đẳng Dược chia sẻ: Ngưng thở khi ngủ có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, làm tăng nguy cơ các vấn đề thần kinh như suy giảm nhận thức và trầm cảm. Các biến chứng này cũng có thể gián tiếp làm tăng nguy cơ đột tử.
Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur đào tạo Cao đẳng Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng
Biện pháp phòng ngừa và điều trị
Mặc dù ngưng thở khi ngủ có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, nhưng nó hoàn toàn có thể được kiểm soát và điều trị. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa và điều trị:
- Giảm cân
Giảm cân là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để giảm triệu chứng ngưng thở khi ngủ. Giảm mỡ thừa xung quanh cổ và giảm áp lực lên đường hô hấp có thể cải thiện tình trạng này.
- Sử dụng thiết bị CPAP
Máy áp lực dương liên tục (CPAP) là một thiết bị giúp duy trì đường hô hấp mở trong khi ngủ bằng cách cung cấp luồng khí áp lực qua mặt nạ. CPAP được coi là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho ngưng thở khi ngủ.
- Thay đổi lối sống
Các biện pháp thay đổi lối sống như tránh rượu, thuốc lá, và thuốc an thần trước khi đi ngủ, duy trì thói quen ngủ đều đặn, và ngủ nghiêng thay vì nằm ngửa có thể giúp giảm triệu chứng.
- Phẫu thuật
Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể được chỉ định để loại bỏ hoặc điều chỉnh cấu trúc gây tắc nghẽn đường hô hấp, chẳng hạn như amidan lớn hoặc vòm miệng thấp.
Ngưng thở khi ngủ không chỉ là một tình trạng gây phiền toái mà còn là một rối loạn nghiêm trọng có thể dẫn đến nhiều biến chứng sức khỏe, bao gồm nguy cơ đột tử. Tuy nhiên, với việc nhận thức đúng đắn và áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp, người bị ngưng thở khi ngủ có thể kiểm soát tình trạng của mình và giảm nguy cơ các biến chứng nguy hiểm. Việc tìm kiếm sự tư vấn và điều trị từ các chuyên gia y tế là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và chất lượng cuộc sống tốt hơn.
Tổng hợp bởi ykhoaviet.edu.vn